Auteur: Veldleeuwerik

In de Week van de Biodiversiteit organiseert de KNNV afdeling Leiden op woensdagmiddag 21 mei een vlinderexcursie in natuurgebied Lentevreugd. Natuurgids Hugo Woudenberg neemt een groepje van maximaal 8 deelnemers mee op de vlinderroute waar hij al jaren de vlinderstand monitort. Deze route is in 2013 met behulp van de Vlinderstichting uitgezet. U kunt zich aanmelden vanaf dinsdag 14 mei via  KNNVLeidenWeekvdBiodiversiteit@gmail.com 
Niet-leden van KNNV en IVN hebben bij deze excursie voorrang. Verzamelen tussen 12.45 en 13.00 uur op het parkeerplaatsje van  Lentevreugd. De excursie duurt tot ongeveer 15.30 uur.

Onlangs publiceerde Vogelclub Katwijk het Jaaroverzicht 2024 met de waargenomen vogelsoorten in de gebieden Berkheide, Lentevreugd en de Coepelduynen. In het jaaroverzicht staat onder meer een tabel met de broedgevallen. Het blijkt dat veel vogelsoorten het in Lentevreugd goed hebben gedaan. Ten opzichte van 2023 waren er vooral meer territoria van de Cetti’s zanger (14 in 2024 – 8 in 2023), braamsluiper (14 in 2024 – 9 in 2023) en nachtegaal (8 in 2024 – 4 in 2023). Helaas broedden er vorig jaar beduidend minder knobbelzwanen en kleine karekieten in Lentevreugd. Heel bijzonder was een broedgeval van een ransuil. Op het nest zijn twee jongen gezien. Het jaaroverzicht is te bestellen op de website van Vogelclub Katwijk.

Lentevreugd doet haar naam eer aan. Al weken is het prachtig lenteweer en dat is te merken aan de bomen en struiken in het gebied. Langzaam loopt alles uit en komt in bloei, zoals de essen. Ook elders in het gebied ontstaat nieuw leven. In het water is kikkerdril te zien. En onlangs is er bij de Schotse Hooglanders een kalfje geboren. De vogels gaan nestelen en wie weet hebben we dit jaar wel een broedende veldleeuwerik.

Vandaag is het voorjaar begonnen. Langzaam keren de weidevogels vanuit hun overwinteringsplekken in Afrika en Zuid-Europa terug naar Nederland. De eerste grutto’s zijn al gespot. De kievit, tureluur en scholekster volgen meestal snel daarna. In de Groene Zone – het gebied tussen Lentevreugd en het Valkenburgse Meer – kunnen de vogels neerstrijken in een nieuw aangelegd weidevogelgebied. Op 7 maart werd daar de laatste hand gelegd aan de inrichting: op tijd klaar voor het broedseizoen. Ook andere vogels – zoals de veldleeuwerik – zullen van dit nieuwe gebied profiteren. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft een inspanningsverplichting voor de veldleeuwerik en graspieper. Het weidevogelgebied is misschien mede met die opgave in het achterhoofd aangelegd.

Uit een recente studie van Wageningen University & Research heeft ongeveer 34 procent van de volwassen Nederlanders zich het afgelopen jaar vrijwillig ingezet voor natuur en groen. Dit komt neer op ongeveer vijf miljoen mensen. Het beeld van de klassieke natuurvrijwilliger – een oudere man met een verrekijker en een passie voor natuurbehoud – lijkt niet langer te kloppen. Nederlanders zetten zich veel vaker en op verschillende manieren in voor natuur en groen dan gedacht. Vrijwilligers komen uit alle leeftijdsgroepen en hebben diverse achtergronden. Vrouwen zijn vaker individueel actief, terwijl mannen vaker werken binnen organisaties. Ook zijn er veel burgerwetenschappers, vrijwilligers die zich bezighouden met wetenschappelijke projecten, zoals het tellen van vogels, insecten of planten voor landelijke onderzoeken. Vrijwilligers worden niet alleen gedreven door liefde voor natuur. Ze vinden het vaak ook leuk, zijn graag buiten, willen bijdragen aan hun buurt en blijven graag fysiek actief. Lees hier het hele rapport.

Natuur is een enorme inspiratiebron voor kunstenaars. Of het nu gaat om muziek, schilderijen of gedichten. Al eeuwen lang halen mensen voor hun creaties inspiratie uit de natuur. Zo ook de 17e-eeuwse kunstschilder Paulus Potter. Hij schilderde vooral koeien in het landschap en is beroemd geworden met het schilderij De Stier. Potter trok vaak de natuur in om schetsen te maken van het landschap. Schilderes Jhonie van Boeijen trad voor het tv-programma De Gezonken Meesters in zijn voetsporen en maakte onder meer in Lentevreugd schetsen van elementen die ze voor reconstructie van het schilderij De Groote Ossendrift van Paulus Potter zou kunnen gebruiken. Jhonie kreeg de opdracht om het schilderij zo te reconstrueren, alsof het rechtstreeks uit het atelier van de grootmeester komt. In Lentevreugd schetste ze onder meer de kastanjebomen. Deze komen terug in haar schilderij.
Het tv-programma De Gezonken Meesters (aflevering 1 van 19 januari 2025) is nog terug te zien op NPO Start.

Terwijl Nederland Sinterklaas vierde, gebeurde er in Lentevreugd iets bijzonders. Een rel (een gegraven duinbeek) in het midden van het gebied dreigde dicht te groeien en ‘land’ te worden. Om het water te behouden, hebben vrijwilligers van Staatsbosbeheer de begroeiing in de zogenaamde middenrel verwijderd en werd de rel weer zichtbaar. Vervolgens is de dop van de doorvoerbuis die van de centrale plas naar rel loopt, er af gehaald en begon het water te stromen. Dit gebeurde op 5 december in aanwezigheid van twee boswachters van Staatsbosbeheer.
Vanaf de rel stroomt het water het gebied uit naar de Oude Rijn.  Dit soort overgangsgebieden waarbij duinwater via rellen naar de polder stroomt, vind je nergens meer in Nederland.

Als herfst haar kou en regen brengt
wordt toch de zomer iets verlengd
dat merkt men aan de vleugelslag
van een libelle die ik zag

de zomer spiegelt in haar vlucht
bij het zien tegen blauwe lucht
ik denk aan zomervlinders
boven gras en warme grond

en op een plant
die hier eens stond
wachtend op lente met haar zon

de libelle – die ik niet verzon
maar wind en regen die zij trotseert
haar vleugelslag nog niet verleerd

© Henry van Sanderburg, november 2024

In deze tijd trekken nog steeds vogels naar hun winterverblijven. Sommigen vliegen aan een stuk door. Zonder te stoppen vliegen ze dagenlang vele kilometers. Anderen pauzeren onderweg om te eten. Op 23 oktober werd er melding gedaan van een doortrekkende hop in Lentevreugd. En voor zo’n zeldzame doortrekker gaan de harten van vogelaars sneller kloppen. Dus hoplakee, op naar Lentevreugd. De hop vertrok de volgende dag. Lynsey van Foreest was een van de gelukkigen die de hop heeft gezien en gefotografeerd.
Overigens was het niet de eerste keer dat een hop Lentevreugd aandeed. Dat gebeurde eerder in 1995 en 2006 (bron: Bas v.d. Burg).

Een natuurwandeling of mindfulness wandeling maken, een yogales volgen, een liggend schilderij maken, muziek luisteren; het kon allemaal op zaterdag 7 september in Lentevreugd tijdens Fête de la Nature. De organisatoren – Stichting Leeuwerikfonds, IVN Leiden en Groene Meent Wassenaar – kijken er met plezier op terug. Het was dan ook een prachtige nazomerdag. Heerlijk om buiten te zijn en van de natuur in Lentevreugd te genieten; tijdens een wandeling of vanaf een yogamatje. Ongeveer 25 volwassenen en kinderen namen deel aan de verschillende activiteiten. Na afloop daarvan was er live muziek en een hapje en drankje van sponsor Ekoplaza Wassenaar. De organisatoren danken Staatsbosbeheer, Hannelore Middel, Lotte Bok, de muzikanten en Fonds Wassenaar voor de medewerking en ondersteuning. Mede dankzij hen was het een geslaagde dag.