Blog

De herfsttijd werpt zijn gloed
een zon verwarmt tevree
luzernevlinder krijgt weer moed
ontwijkt het zijden spinnenweb
Het licht lokt een verscholen ree
de haas doet daaraan mee

©Henry van Sanderburg, oktober 2026

Het twintigjarig bestaan van natuurgebied Lentevreugd werd afgelopen zaterdag gevierd met een bijeenkomst en wandelingen. De bijeenkomst vond plaats in de kas van firma Overdevest Tulpen & Zo. Vanuit de kas was er zicht op Lentevreugd, waar de deelnemers aan de bijeenkomst soms werden afgeleid door wat er buiten gebeurde: twee jonge Schotse Hooglander stiertjes die elkaars krachten maten, een paar boomleeuweriken die langs scheerden en een roofvogel die werd geplaagd door kraaien. Lentevreugd was vroeger een bollengebied en Overdevest was een van de bloembollenkwekers in het gebied. Theo Overdevest vertelde over de periode vanaf 1915 toen zijn grootvader een stuk grond kocht om bloembollen te kweken tot aan de verkoop van de grond bijna 100 jaar later. Hij schetste hoe het bedrijf langzaam uitbreidde, moderniseerde en nieuwe afzetmarkten vond. Met de ondertekening van het Pact van Teylingen in 1996 viel het doek voor de bloembollenkwekers in Lentevreugd. De grond werd door de overheid aangekocht en het gebied werd door de toenmalige Dienst Landelijk Gebied ingericht als natuurgebied. In 2006 werd Staatsbosbeheer (SBB) eigenaar en beheerder van Lentevreugd. Boswachter Mark Kras vertelde dat bij de inrichting alle grond in het gebied is gebleven, dus ook alle voedingsstoffen van de bollenteelt. SBB maakt de bodem voedselarmer, door te maaien en maaisel af te voeren. Op die manier realiseert SBB natuurwaarden die horen bij vochtig hooiland, open duin, beken en bronnen. “Het duurt een aantal decennia voor we dat voor elkaar hebben, maar we zijn een eind op streek”, zegt Kras. Daarbij wordt SBB geholpen door een groep vrijwilligers. Die zijn volgens Kras essentieel. Niet alleen doen zij veel en goed werk, ze zijn ook de ogen en oren van het gebied. Dat Lentevreugd een belangrijke buffer is tussen de duinen en het polderland benadrukte Eveline Buter, directeur van Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD). Lentevreugd is onderdeel van het nationaal park, dat een zeer gevarieerd landschap kent en waar het een uitdaging is om wonen, werken en recreëren in dit drukbevolkte deel van Nederland op elkaar af te stemmen. Kenmerkend voor NPHD is verbinden: verbinden van gebieden en verbinden van mensen en organisaties. NPHD brengt partijen samen. Kras beaamde de kracht van samenwerking en riep betrokkenen en geïnteresseerden op om mee te praten over natuurontwikkeling. Stichting Leeuwerikfonds, organisator van de bijeenkomst, voelde zich aangesproken. De stichting zet zich al jaren in voor de veldleeuwerik. Ze ondersteunt het werk van de vrijwilligers in Lentevreugd die het zogenaamde Leeuwerikveld geschikt maken als broedplek voor veldleeuwerik. De stichting kijkt verder dan Lentevreugd en ziet kansen in de Noordrand waar immers natuurontwikkeling plaatsvindt. Kras en Buter zien die kansen ook en vinden het logisch dat er gekeken wordt naar het creëren van gunstige omstandigheden voor de veldleeuwerik. Zij willen daarin een rol vervullen en samenwerken met de stichting. Met die blik op de toekomst werd de bijeenkomst afgesloten, maar niet voordat firma Overdevest werd bedankt voor de gastvrijheid en Fonds Wassenaar voor het financieel mogelijk maken van de bijeenkomst. De zon scheen, het was prachtig nazomerweer. Buiten lonkte. Onder leiding van natuurgidsen van IVN wandelden de deelnemers het gebied in om te genieten van al het moois dat Lentevreugd te bieden heeft.     

Stichting Leeuwerikfonds viert het jubileum met een bijeenkomst en wandelingen op zaterdag 26 september. Vier het mee, u bent van harte uitgenodigd. Met vertegenwoordigers van de gemeente Wassenaar, Staatsbosbeheer, Nationaal Park Hollandse Duinen en Overdevest Tulpen&zo blikt de stichting terug op de ontwikkeling van het gebied door de jaren heen. Waar vroeger tulpen, narcissen en hyacinten in strakke rijen stonden te bloeien, is Lentevreugd tegenwoordig een glooiend bloemrijk grasland met duinbeken en duinplassen. Door de grote verscheidenheid aan planten en dieren is het gebied aantrekkelijk in alle seizoenen en geliefd bij wandelaars, vogelaars en fotografen. 

In de gesprekken kijkt de stichting bovenal vooruit naar de toekomst. Immers, met het Programma Noordrand en de vorming van het Nationaal Park Hollandse Duinen liggen er unieke kansen om Lentevreugd verder te ontwikkelen als onderdeel van een groter, samenhangend en soortenrijk landschap. Een landschap dat aantrekkelijk is voor een vogel als de veldleeuwerik. Want dat is waar de Stichting Leeuwerikfonds voor staat; terugkeer van de veldleeuwerik als broedvogel in Lentevreugd.

De bijeenkomst vindt plaats bij firma Overdevest Tulpen&zo, Katwijkseweg 19A, 2242 PB Wassenaar. Tussen 09.30 en 10.00 uur wordt u ontvangen met koffie en thee. De bijeenkomst is van 10.00 tot 10.45 uur. De inschrijving voor de bijeenkomst is gesloten.

Na de bijeenkomst zijn er drie wandelingen door het gebied onder leiding van een IVN-natuurgids. Deze starten om 10.45, 11.45 en 13.00 uur en duren ongeveer een uur. Voor de wandelingen hoeft u zich niet aan te melden. De gids ontvangt u op het parkeerterrein van Lentevreugd. Er is parkeergelegenheid op het parkeerterrein van Lentevreugd of op de ventweg langs de Katwijkseweg N441.

Het broedseizoen is voorbij en dat betekent dat er weer beheerwerkzaamheden plaatsvinden in Lentevreugd. Zoals ieder jaar maait een bedrijf het gras en perst het maaisel op rollen. De grasrollen worden opgepakt en afgevoerd. Al die activiteit gaat niet onopgemerkt voorbij. Ooievaars lopen vaak achter maaimachines aan, omdat de machines muizen, kikkers en insecten opjagen. Ooievaars kunnen een wegvliegende sabelsprinkhaan of wegvluchtende kikker zo van de grond pikken. Ze zijn er dol op.

Na weken van droogte viel de afgelopen dagen eindelijk weer wat serieuze neerslag en dat is goed nieuws voor de natuur. Het was al zo lang droog dat elk beetje water welkom is. Toch is de regen van afgelopen dagen onvoldoende om in één keer de droogte te verhelpen. Het neerslagtekort is sinds januari opgelopen tot gemiddeld ruim 300 millimeter. Dat is dusdanig hoog dat de neerslag van de afgelopen dagen te weinig is om de lage grondwaterstanden aan te vullen. Volgens Natuurmonumenten is er een langere periode nodig waarin er meer regen valt dan er water verdampt. Het kan zeker tot eind winter duren, voordat het tekort is aangevuld. Ook in Lentevreugd was de droogte duidelijk zichtbaar. Plassen vielen droog. De dieren moeten het doen met het beetje water wat er nog was in de randsloot en de plas langs de Katwijkseweg.

Het broedseizoen 2026 nadert zijn einde. Het duurt nog even voordat de broedvogelinventarisatie is afgerond en we kunnen zien hoe het de vogelsoorten dit jaar in Lentevreugd is vergaan. Wel kan al gemeld worden dat een paartje grauwe klauwieren twee jongen heeft voortgebracht. Vorig jaar deed een paartje pogingen om te broeden en dit jaar is het ook echt gelukt! Op bijgaande foto de twee net uitgevlogen jongen. Landelijk doet de grauwe klauwier het goed. De soort neemt flink toe, net als de dodaars, zeearend en oehoe. En dit jaar waren er opvallend veel kwartels. De toename lijkt het gevolg van gunstige weersomstandigheden gecombineerd met de bijzondere levensstrategie van de soort. Kwartels zijn opportunistische broedvogels en spelen snel in op veranderingen in het landschap en het weer. In het voorjaar is in Lentevreugd een paar dagen een kwartel gehoord.

Dit jaar bestaat Lentevreugd als natuurgebied 20 jaar. En dat gaan we vieren! Op 4 juli was er al een feestje voor de vrijwilligers in het gebied. Mede dankzij de vrijwilligers van Staatsbosbeheer die er beheerwerkzaamheden uitvoeren, is er een aantrekkelijk gebied ontstaan voor de veldleeuwerik. En dankzij de IVN gidsen kunnen bezoekers Lentevreugd in al haar pracht beleven. Als dank voor die betrokkenheid en inzet nodigde de Stichting Leeuwerikfonds de vrijwilligers met hun partners uit voor een feestje. Op het veld naast het parkeerterrein van Lentevreugd werden zij ontvangen met een glas bubbels. Na een presentatie over de ontwikkeling van Lentevreugd van bollengebied naar natuurgebied, maakte de groep een wandeling. Bij terugkomst genoten zij van een heerlijk koud buffet dat muzikaal werd opgeluisterd met liedjes over de natuur. Een speciaal woord van dank was er voor Hugo Woudenberg die 11 jaar geleden de Stichting Leeuwerikfonds oprichtte en de drijvende kracht is achter de vrijwilligersgroep van Staatsbosbeheer.
Later in het jaar – op 26 september – is er een feestelijke bijeenkomst voor bestuur, politiek en publiek met toespraken, interviews en wandelingen. Meer informatie hierover volgt op deze website, in de lokale kranten en op sociale media.

Het is zomer en als het erg warm is, is het heerlijk om verkoeling te zoeken in een natuurgebied. Maar zeker in deze periode zijn wij te gast in de natuur. In de lente en zomer hebben reeën, vossen, hazen, vogels en andere dieren de ruimte nodig om hun jongen veilig en gezond op te laten groeien. Dus houd je aan de regels en blijf in Lentevreugd op de gemarkeerde paden.

Opnieuw kampt de natuur deze zomer met droogte. Al vroeg in het jaar is de centrale plas in Lentevreugd opgedroogd. Dat komt omdat het voorgaande jaren te weinig heeft geregend om de grondwaterreserves te herstellen. Het neerslagtekort en de droogte zorgen voor grote uitdagingen voor planten en dieren in het gebied. Planten groeien minder goed en dieren vinden moeilijker voedsel. Op de foto’s zien we kievitsjongen, putters en een blauwborst speuren naar voedsel op de drooggevallen plas.

Minister Van Essen van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft de officiële status verleend aan Nationaal Park Hollandse Duinen. De status geldt voor die delen van Hollandse Duinen die op dit moment al planologische bescherming hebben, op het gebied van natuur, waterkwaliteit, cultureel erfgoed of recreatie. De provincie Zuid-Holland had de aanvraag namens de ruim 60 partners bij het ministerie ingediend. De partners werken samen om de kwaliteiten van de Hollandse Duinen te behouden en verder te ontwikkelen, en om de bewoners en bezoekers van het gebied te laten genieten. Door de toekenning kan Nationaal Park Hollandse Duinen aanspraak maken op financiële ondersteuning van het rijk. Hiermee kan het projecten blijven aanjagen waar de overheden, natuurbeheerders en ondernemers gezamenlijk aan werken.

Het samenwerkingsgebied van Nationaal Park Hollandse Duinen beslaat de brede kuststrook van Hoek van Holland tot Hillegom en omvat 453 km². Het bestaat uit duinen, stranden, landgoederen, bossen, groene parken, veenweiden, bollenvelden, dorpen en steden. Het gebied met de status nationaal park ligt in het samenwerkingsgebied en is 183 km² groot en omvat de belangrijkste natuurkernen en wateren.