Meerkoeten op het eerste ijs van deze winter

In Lentevreugd staan de meerkoeten broederlijk naast elkaar op het eerste ijs van deze winter. Er valt geen onvertogen woord. Als het voorjaar aanbreekt is dat wel anders, dan vechten ze elkaar de tent uit. Maar nu het vriest springen ze zuinig om met hun energie. Samen houden ze de omgeving in de gaten. Komt er een buizerd te dicht in de buurt, dan is er voldoende tijd om het nog open water in te vluchten. Sommige koeten staan op een poot, net als ooievaars dat doen. Misschien beperken ze daardoor nog beter de warmteafgifte en besparen ze meer energie.

meerkoeten op het ijs
meerkoeten op het ijs

 

Witte wereld

Een witte Kerst is meer uitzondering dan regel. Ook dit jaar wordt er geen witte Kerst voorspeld. De sneeuw van een week geleden kwam te vroeg, maar leverde wel prachtige plaatjes op.
Het bestuur van de Stichting Leeuwerikfonds wenst iedereen fijne Kerstdagen.

kastanjes
kastanjes
konikpaard
konikpaard
grasland met sneeuw en ijs
grasland met sneeuw en ijs

Wintergasten en doortrekkers

kramsvogels
kramsvogels

In de herfst gaan grote groepen vogels op trek naar hun wintergebieden. De vogeltrek is populair onder vogelaars. Zij tellen de trekvogels en geven hun waarnemingen door op de website waarneming.nl. Vanaf half oktober trekken grote zwermen spreeuwen, vinken, houtduiven en lijsters over Lentevreugd.

 

De merels en zanglijsters die in Lentevreugd hebben gebroed, trekken weg, maar uit recent onderzoek blijkt dat veel merels het hele jaar in Nederland blijven. In de winter kun je lijsters tegenkomen die hier overwinteren en lijsters die een tijdje blijven hangen op zoek naar voedsel. Opgevet trekken ze door naar het zuiden, zoals de koperwiek. Van de lijsters is zijn kramvogels de meest waargenomen trekvogel in Lentevreugd. Je ziet ze vaak in gezelschap van spreeuwen. Samen zoeken ze op de grond of in de duindoornstruiken naar voedsel. Kramsvogels zijn gemakkelijk te herkennen aan het “tjak-tjak-tjak” dat ze laten horen bij het opvliegen. Met het “gak-gak-gak” van de grauwe ganzen is het een kenmerkend geluid in de herfst.

  • kramsvogel
    kramsvogel

Beflijsters en grote lijsters worden bij de najaarstrek nauwelijks waargenomen. Wel in het voorjaar. In april trekken kleine aantallen beflijsters door en tanken bij in Lentevreugd.

Van Lentevreugd tot herfsthemel

herfstluchtde herfst keert weer
en spiegelt langs het duin
zijn koele wolkenluchten
daaronder gras, de vogels
en het vee
wachtend op nieuwe
lentevruchten

gedicht van Henry van Sanderburg, oktober 2018

Wild plukken met Thijsse

duindoornbessen
duindoornbessen

De bramen deden het goed dit jaar. Bramenplukkers, jong en oud, waren geregeld in Lentevreugd om bramen te plukken. Natuurbeschermer Jac P. Thijsse vindt dat je ze meteen moet opeten, want “daar in de vrije natuur eet je met je bramen tegelijk blauwen hemel en zonneschijn”, zo schrijft hij in een van zijn beroemde Verkade-albums. De bramen zijn op, maar er zijn nu wel veel duindoornbessen. Lijsters zijn er dol op. Maar ook voor mensen zijn ze gezond. Ze zitten boordenvol vitamine C.

Lees verder “Wild plukken met Thijsse”

Droogte: koeien en paarden (niet) in bad

Waar anders de centrale plas in Lentevreugd vol leven is, staan nu alleen wat Konikpaarden een bad te nemen. Een zandbad wel te verstaan, want het water in de plas is verdampt. Dat gebeurt iedere zomer, maar dit jaar eerder dan voorgaande jaren. Na de overvloedige regen in mei droogde de plas langzaam op.  Kleine plevier, blauwe reiger, tureluur en lepelaar deden zich te goed aan de overvloed aan voedsel op het krimpende wateroppervlak. Toen de plas in de warme junimaand droog viel maar de grond nog vochtig, vonden alleen een paar jonge spreeuwen en kwikstaarten er nog voedsel. Nu is de plas kurkdroog en profiteren de Schotse Hooglanders en Koniks er van de verkoelende zeewind. Tot het ook de runderen te warm wordt en zij op zoek gaan naar een plek waar nog wel water is.

  • runderen op opgedroogde plas
    runderen op opgedroogde plas

 

Leerlingen Amerikaanse school opnieuw in Lentevreugd

Op 17 en 18 mei waren vijf klassen van de Amerikaanse school in Wassenaar op excursie in Lentevreugd. Vorig najaar hebben zij geholpen met het beheer van het natuurgebied. Zij hebben toen gemaaid, maaisel afgevoerd, duindoorns uitgestoken en poep van de grote grazers opgeruimd. En nu kwamen de leerlingen terug om te zien wat er allemaal aan biodiversiteit te vinden is in Lentevreugd.

excursie amerikaanse school
excursie Amerikaanse school

Onder leiding van gidsen van IVN gingen ze op zoek naar vlinders, insecten, vogels en planten. In de lessen op school was daar al aandacht aan besteed. Op 17 mei werden er 27 vogelsoorten geteld, op 18 mei 37.

De leerlingen hebben het enorm naar hun zin gehad.

Lentekriebels bij de kikkers

In Lentevreugd komen verschillende reptielen en amfibieën voor: zandhagedis, kleine watersalamander, bruine kikker, groene (meer)kikker, boomkikker, gewone pad en de rugstreeppad. De bruine kikker is er in de lente vroeg bij met de voortplanting. Op de paaiplaats hebben ze zachtjes zitten knorren en eitjes gelegd. Die zijn medio april uitgekomen.

  • bruine kikker
    bruine kikker
Ook de andere kikkers laten van zich horen.  Bijzonder sfeervol zijn nu nachtelijke lenteavonden waarin de rugstreeppadden zitten te ratelen en de boomkikkers er boven uit tetteren. Ook de groene kikkers (meerkikkers) nemen nu hun posities in aan de waterkant. Als er onraad dreigt duiken ze van de kant het water in en verbergen zich tussen de waterplanten.

Franse vogelstand achteruit

Vogelaantallen in Franse landbouwgebieden zijn de afgelopen 15 jaar met gemiddeld 30% teruggelopen.  Op sommige plaatsen zijn complete soorten, zoals veldleeuweriken en patrijzen helemaal verdwenen. Dat toont recent onderzoek aan. De gegevens zijn afkomstig uit twee studies, een op landelijke schaal en de andere gericht op een specifieke landbouwregio.

Veldleeuwerik
Veldleeuwerik, foto René van Rossum

De cijfers over de dramatische achteruitgang komen overeen met trends die eerder zijn waargenomen in andere delen van Europa, waaronder Nederland. Franse wetenschappers zijn geschokt. Ze dachten dat de vogelstand in Frankrijk relatief stabiel was.