Invasie van distelvlinders en oranje luzernevlinders in Lentevreugd

De distelvlinder heeft soms een ‘invasiejaar’; er zijn er dan uitzonderlijk veel. 2009 was zo’n jaar. Toen telde waarnemer Bas v.d. Burg op zijn ronde in Lentevreugd 143 distelvlinders. Ook 2019 is een invasiejaar. In juni kwamen er vele honderdduizenden distelvinders uit Afrika naar Nederland. Deze hebben zich voortgeplant waardoor er opnieuw veel distelvlinders vliegen. Ze zitten vooral op de bloemen van koninginnenkruid. Ook van de oranje  luzernevlinder zijn meer vlinders dan in andere jaren. Van deze trekvlinder uit Zuid–Europa zie je vaak niet meer dan een voorbij schietende gele vlek.

distelvlinder op koninginnekruid
oranje luzernevlinder op crocosmia

In 2013 waren er ook veel luzernevlinders in Lentevreugd. Ze werden vooral gezien op de vuurrode bloemen van crocosmia. In de tijd dat Lentevreugd een bollengebied was, werd dit knolgewas er gekweekt. Sommige knollen hebben zich in het noordelijke deel van het natuurgebied weten te handhaven. En nog steeds heeft de oranje luzernevlinder voorkeur aan crocosmia.

Veulens maken het goed

Het gaat goed met de twee veulens die dit voorjaar in Lentevreugd zijn geboren. Eerst hielden de merries zich met hun veulens nog afzijdig van de grote kudde, maar nu hebben zij zich aangesloten en trekken ze samen door het gebied. Als het warm is zoeken de paarden verkoeling onder de bomen. In het gebied is een aantal bosjes waar ze lekker in de schaduw kunnen liggen.

Ecologisch bermbeheer gunstig voor bijen en vlinders

Deze zomer kleuren de bermen langs de Katwijkseweg bont: onder meer blauw van knoopkruid en geel van rolklaver. Doordat de provincie Zuid-Holland de bermen ecologisch beheerd wordt alleen de strook direct langs de weg gemaaid en kunnen kruiden in de rest van de berm tot wasdom komen. Bovendien kunnen de planten zaad zetten en zich uitbreiden. Een bloeiende berm is heel belangrijk voor bijen en vlinders, omdat ze er voedsel vinden. Aan de noordkant van Lentevreugd staan nu rietorchis en hondskruid in bloei.

Prof. David Kleijn van Wageningen Universiteit heeft een lijst gemaakt van planten die favoriet zijn bij wilde bijen. In Lentevreugd zijn veel van die planten te vinden: gewone rolklaver, rode klaver, slangenkruid, klein streepzaad, akkerdistel, scherpe boterbloem en braam. In het voorjaar zijn wilg, sleedoorn en paardenbloem een belangrijke voedselbron. Paardenbloemen zijn volop aanwezig in Lentevreugd, ondanks dat de grote grazers die ook graag eten.

slangenkruid
hondskruid

Veulen geboren

Half mei is er bij de Koninkpaarden in Lentevreugd een veulen geboren. In het voorjaar bleken er twee merries los van de groep door het gebied te trekken. Waarom de twee zich afzijdig hielden werd duidelijk toen op 12 mei het tweetal was uitgebreid met een veulen. Al gauw kwam de rest van de kudde  – die uit 12 merries bestaat – nieuwsgierig kijken. Lang duurde het niet, want het drietal werd zenuwachtig van alle aandacht en ging er vandoor. Sindsdien trekt het drietal los van de andere groep door het gebied. Mogelijk is de andere merrie ook drachtig en volgt er binnenkort nog een geboorte.

twee merries met veulen

Bijna 10 jaar grazen er Konikpaarden en Schotse Hooglanders in Lentevreugd. Zijn houden het natuurgebied open, wat goed is voor de biodiversiteit. Daarnaast is het natuurlijk een mooi gezicht, die grote grazers. Ze zijn gewend aan wandelaars, maar houd wel afstand, zeker als er veulens en kalfjes zijn.

Natuur 3 weken voor op schema

Door de hoge temperaturen ontwikkelen planten zich gemiddeld ruim drie weken eerder dan vijftig jaar geleden en zijn ze een week eerder dan het gemiddelde van de afgelopen jaren. Dat blijkt uit waarnemingen op Natuurkalender.nl. Ook in Lentevreugd zie, hoor en ruik je de lente. De tjiftjaffen zingen hun lied, padden trekken naar hun voortplantingswateren en citroenvlinders fladderen vrolijk rond. Midden in Lentevreugd staan de sleedoorns volop in bloei. Sleedoorns krijgen eerst bloesem en daarna pas blaadjes. Bij vlieren is het net andersom. Zoals bij de meeste bomen komen zij eerst in blad en gaan daarna bloeien. Vlieren krijgen prachtige roomwitte bloemschermen. De witte gloed van de sleedoornbloemen en het frisse groen van de boven de duindoorns uitstekende vlieren zijn niet te missen lentebodes.

Bloeiende sleedoorns tussen de vlieren en duindoornstruiken

Rode lijst dagvlinders gepubliceerd

Op 2 maart, tijdens de landelijke dag van de Vlinderstichting heeft minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de nieuwe Rode Lijst Dagvlinders gepresenteerd. Op deze lijst staat welke vlinders bedreigd zijn of in die categorie zouden kunnen komen. De Vlinderstichting heeft het basisrapport hiervoor gemaakt.

In 2013 is er in samenwerking met de Vlinderstichting een Vlinderroute in Lentevreugd uitgezet. Op deze route worden de dagvlinders ieder jaar geïnventariseerd. In 2018 werden er 27 verschillende soorten geteld. De zandoogjes en de blauwtjes zijn het meest talrijk. In bijgaand overzicht kunt u lezen hoe de vlinderstand in Lentevreugd zich tussen 2013 en 2018 heeft ontwikkeld. Kijk op deze website op de pagina Beheerwerkzaamheden/Vlinders voor de lijst van waarnemingen.

heivlinder
heivlinder

IJsvogel en aalscholver willen vissen

In het najaar komt de ijsvogel naar Lentevreugd. De prachtig blauwe vogel houdt zich op bij de randsloot waar de rellen stroomafwaarts stromen. Daar zoekt hij zijn kostje bij elkaar; visjes. Maar als het vriest, wijkt de ijsvogel uit naar de sloten aan de Katwijkseweg, omdat daar nog open water is en hij vanaf een overhangende tak prooi kan lokaliseren. Niet alleen het ijsvogeltje is met vorst vaker langs de Katwijkseweg te vinden. Ook de aalscholver is gebonden aan het open water van de sloot, want ook hij eet vis.

aalscholver
aalscholver

ijsvogel
ijsvogel

Wilde zwanen

Vorige winter werden er wilde zwanen in Lentevreugd gesignaleerd. En kort geleden was er weer een groepje wilde zwanen te zien; een paartje met jongen. Zou het om hetzelfde paartje gaan dat ook vorig jaar Lentevreugd aandeed? De jongen zijn goed te herkennen. In tegenstelling tot het witte verenkleed van hun ouders, zijn zij nog grijs. Ook hun snavel moet nog geel kleuren. Wel hebben ze diezelfde lange nek. De ouders houden om de beurt de omgeving scherp in de gaten. Als er gevaar dreigt strekken, ze allemaal hun lange nek. Als de ouders het sein geven om op de wieken te gaan, volgen de jonge vogels prompt.

wilde zwanen op de plas
wilde zwanen op de plas
groepje wilde zwanen op de plas
groepje wilde zwanen op de plas