Smullen van de duindoornbessen

Aan het einde van de zomer produceren de duindoornstruiken in Lentevreugd grote hoeveelheden bessen. Ze zijn een belangrijke voedselbron voor veel duinvogels. In deze tijd van het jaar komen er groepjes spreeuwen uit het Noorden naar Lentevreugd. Zij storten zich hongerig op de oranje duindoornbessen.

Spreeuwen en kramsvogel
Spreeuwen en kramsvogel

Ook zoeken ze voedsel op de grond, waarbij er een soort haantje-de-voorste wordt opgevoerd. Waar soortgenoten al hebben gezocht naar voedsel, valt niets meer te halen, dus vlieg je een stukje verder. Het is wel zaak om bij elkaar te blijven voor het geval er een sperwer opduikt. Duikt er een op, dan krijg je een sterk staaltje synchroon vliegen te zien. Vaak is er sprake van loos alarm of wordt er geoefend; dan landen ze snel weer en gaan verder met foerageren.

Deze week voegden zich kramsvogels bij de spreeuwen. De kramsvogel is een forse lijster met grijze kop en roodbruine mantel, en te herkennen aan de tsjakkende roep. Ook zij komen uit het Noorden en doen zich te goed aan de duindoonbessen. Bij gevaar vliegen ze naar de bomen in de duinrand. Spreeuwen en kramsvogels zitten elkaar blijkbaar niet in de weg. Als er op een plek iets te halen valt, kun je ze samen zien foerageren. Zoals op de foto te zien is.

Vrijwilligers weer begonnen met het beheer

Het broedseizoen is voorbij en dat betekent dat de vrijwilligers van Staatsbosbeheer weer aan het werk zijn in Lentevreugd. Een belangrijke taak is het maaien van het zogenaamde Leeuwerikveld; een stuk grond midden in Lentevreugd dat ze geschikt maken voor de veldleeuwerik om daar volgend voorjaar te gaan broeden.

Vrijwilligers aan het werk
Vrijwilligers aan het werk

De veldleeuwerik houdt van kort gras. Dus wordt het gras gemaaid, bij elkaar geharkt en afgevoerd. Wekenlang zijn de vrijwilligers daarmee bezig. En met veel plezier. Het gereedschap dat ze nodig hebben wordt zolang bewaard in een keet. Kruiwagens, harken en rieken.

 

 

De keet is medio oktober geplaatst, onder grote belangstelling van de Konikpaarden die in het gebied lopen.
Té grote belangstelling. Om te voorkomen dat ze de keet op zouden vreten is er een hek omheen gezet.

  • palen verdelen rond keet
    palen verdelen rond keet

 

Spreeuwenwolk, een spectaculair gezicht

In deze tijd van het jaar is de lucht boven Lentevreugd het toneel van een bijzonder fenomeen. In de avondschemering komen duizenden spreeuwen naar Lentevreugd om met de groep te gaan slapen. Maar voordat ze dat doen voeren ze een show op. Ze vliegen in een grote wolk, die regelmatig van snelheid en vorm verandert.

 

Hoe het werkt en waarom ze niet tegen elkaar botsen in 2014 – in het jaar van de spreeuw – onderzocht. Via computeranimaties bleek dat er maar een paar regels nodig zijn om zo synchroon te vliegen zonder te botsen. De spreeuwen vliegen allemaal ongeveer 1 meter van elkaar en ze houden allemaal 7 andere spreeuwen om zich heen in de gaten. Ze willen niet te ver van de slaapplaats vandaan vliegen, dus wordt er regelmatig weer omgekeerd en teruggevlogen. Maar waarom ze zo wervelend vliegen is niet duidelijk.

De Haagse dichter Henry van Sanderburg heeft dit spektakel prachtig verwoord in onderstaand gedicht (met toestemming gepubliceerd).

Spreeuwenzwerm

op engelblauw
op regengrauw
keert
najaarslucht
gebald
zijn licht -:

geklauwde vlucht
een spreeuwlijk
werveldicht

 

 

Paddenstoelen kondigen de herfst aan

Als half augustus, na een periode van droogte, de eerste regenbuien de centrale plas in Lentevreugd weer met water vullen, zijn daar vanuit het niets de reuzenbovisten, parasolzwammen en weidekringzwammetjes. Ze kondigen de herfst aan.

parasolzwam in het gras
parasolzwam in het gras

De reuzenbovisten vallen onmiddellijk op, omdat de grote witte bollen boven het gras uitsteken. Als het vlees nog wit is, is de reuzenbovist eetbaar. Maar vaak zijn er stukken vanaf en beginnen ze bruin te kleuren. Misschien per ongeluk omver geschopt door de paarden of runderen in het gebied. Ook de weidekringzwam is eetbaar. De zwam komt in groepen of kringen voor, maar ook als losse exemplaren. Net als de parasolzwam.

In Nederland komen 4500 verschillende paddenstoelen voor; Lentevreugd telt ongeveer 70 soorten.

Speuren naar vlinders

Speur met de gids van Staatsbosbeheer mee naar de vlinders op Lentevreugd. Op de overgang tussen de duinen en de polders bij Wassenaar ligt een warme zuidhelling met veel bloemen. En waar bloemen zijn, zijn vlinders!

dagpauwoog
dagpauwoog

Struin op zondag 13 augustus tussen 13.00 – 15.00 uur samen met de gids door dit jonge natuurgebied en ontdek de grote variatie aan dagvlinders.
Aanmelden kan op de website van Staatsbosbeheer.

 

Veel belangstelling voor de excursie op 21 mei

Het was dubbel feest in Lentevreugd op zondag 21 mei. Vanwege Fête de la Nature en het 40-jarig jubileum van IVN Leiden werd er in het natuurgebied een speciale wandeling georganiseerd. Er was veel belangstelling voor. Ruim 50 deelnemers wandelden van post naar post, waar enthousiaste IVN gidsen ze vertelden over de vogels, grote grazers en planten in Lentevreugd.

pasgeboren kalfje

Onder andere de rietgors, graspieper en grote bonte specht lieten zich goed zien. Vanuit de rand van Berkheide liet de koekoek continu van zich horen. Bij de grote grazers waren de laatste weken kalfjes geboren en die trekken natuurlijk altijd de aandacht.  Ook was er een leuke activiteit voor kinderen. Zij konden bloemetjes verzamelen en opplakken en zo hun eigen natuurschilderijtjes maken. Onder het genot van vlaai en iets te drinken werd de excursie muzikaal afgesloten door het Woudenbergtrio. Een zeer geslaagde middag mede dankzij het prachtige weer.

Vier het feest van de natuur met ons mee

Op zondag 21 mei organiseert IVN Regio Leiden vanaf 14:00 uur in Lentevreugd het evenement ‘Hotspots van Lentevreugd’. Dit betreft één van de twaalf jubileumexcursies die het IVN Leiden organiseert ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan.  De excursie valt samen met het  Fête de la Nature die mensen op een positieve en feestelijke manier in contact brengt met de natuur en met andere mensen.

“Vier het feest van de natuur met ons mee” verder lezen

Ieder zingt zijn eigen lied

In Lentevreugd kleurt alles groen en de vogels zingen het hoogste lied. De sprinkhaanzanger bijvoorbeeld met zijn kenmerkende rinkelende geluid dat sprekend lijkt op dat van een sprinkhaan. Uit de duinrand hoor je de nachtegaal en in de duindoorns fitis en braamsluiper. Vanuit het riet zingt de rietzanger zijn lied tegelijk met de blauwborst.

zingende blauwborst
zingende blauwborst

Hoor je gekras, dan is dat de grasmus. De huiszwaluw, boerenzwaluw en gierzwaluw zijn teruggekeerd uit hun winterverblijven. Tapuiten trekken door, maar soms strijken ze neer op een kale plek. Ook de gele kwikstaarten zijn op trek. Als je ze wilt zien moet je ’s morgens vroeg gaan kijken in de buurt van de Schotse Hooglanders. De gele – maar ook de Engelse – kwikstaarten jagen op de opvliegende insecten die door de grote grazers worden opgeschrikt.

Lentebodes

Lentevreugd doet haar naam eer aan. De lente is duidelijk zichtbaar en hoorbaar.  Rond de bloeiende wilgen en sleedoorns gonst het van de bijen.  Vanuit de struiken klinkt  onophoudelijk  het ‘gekneuter’ van de kneutjes die uit hun winterverblijf zijn teruggekeerd om hier te broeden.
Twee kleine plevieren willen ook weten dat het lente is. Een eenzame kievit kan het niet verkroppen en probeert ze te verjagen. Wordt het lang wachten of verschijnt er binnenkort ook voor de kievit een partner bij de grote plas?
In Lentevreugd is dan wel niet het eerste kievitsei gevonden, wel staat de eerste kievitsbloem in bloei. De komende dagen zullen er meer verschijnen. Waarschijnlijk laten ooievaars zich dit voorjaar vaker in Lentevreugd zien. De ooievaarspaal aan de rand van het golfterrein is namelijk voor het eerst sinds jaren in de smaak gevallen bij een ooievaar. Voedsel zoekt hij aan de andere kant van de Katwijkseweg en in  Lentevreugd. En deze ooievaar is niet alleen. Sinds kort staat er ook een ooievaarspaal aan de noordgrens van Lentevreugd en ook daar blijkt een ooievaar belangstelling voor te hebben.