In deze tijd van het jaar…

…kun je veel vlinders zien in Lentevreugd. Ze worden aangetrokken door de grote diversiteit aan wilde planten. Die bieden nectar en de mogelijkheid om eitjes af te zetten. In de zomermaanden is Hugo Woudenberg, vrijwilliger bij Staatsbosbeheer, wekelijks op pad om de vlinders te inventariseren. Dat doet hij heel systematisch door een vaste route te lopen.  Hij geeft zijn waarnemingen door aan de Vlinderstichting. Met behulp van het CBS en met de meer dan honderd andere vlinderroutes, kunnen landelijke ontwikkelingen in de vlinderstand worden gemonitord en vergeleken met voorgaande jaren.

Op 18 juli liep Hugo de route voor de 28e keer dit jaar. Naast de algemeen voorkomende zandoogjes, zoals het bruin zandoogje, fladderden er landkaartjes, kleine vuurvlinders en koevinkjes. De vlinderstand in Lentevreugd komt redelijk overeen met het landelijke beeld, maar de hoeveelheid koevinkjes is momenteel opvallend. Niet zeldzaam, maar wel leuk om overdag tegen te komen is de lieveling. Het is een nacht-actieve nachtvlinder, maar zat in de ochtend van 18 juli duidelijk zichtbaar tussen de rolklaver.   

  • koevinkje
    koevinkje

Deze maand houdt de Vlinderstichting een tuinvlindertelling. Iedereen met een tuin kan meedoen. Tel een kwartier de vlinders die u ziet en geef de telling door. Hiermee krijgt de Vlinderstichting zicht op hoe het met de tuinvlinders gaat. Door de combinatie met de routetellingen in natuurgebieden ontstaat een breed beeld over vlinderstand in Nederland. Er wordt al in ruim 800 tuinen geteld. Enthousiast geworden? Kijk voor informatie op Vlinder mee.

Komeet Neowise schittert aan de nachthemel

komeet

Komeet Neowise was afgelopen zaterdag met het blote oog te zien aan de noordwestelijke hemel. Deze foto is genomen op 11 juli rond 23:00 uur, vanaf de parkeerplaats van Lentevreugd. Toen bracht de komeet haar dichtste bezoek aan de zon en raakte daarbij flink verhit. Een deel van de komeet, die bestaat uit ijs en stof, verdampt daardoor. Dat veroorzaakt de kenmerkende, zichtbare komeetstaart.

Watercrassula ontdekt in randsloot

Tijdens een planteninventarisatie in nationaal park Hollandse Duinen, ontdekte een vrijwilliger van KNNV dat er in een randsloot van Lentevreugd watercrassula groeit. Dit is een plant die niet van nature in Nederland voorkomt en behoorlijk kan woekeren. Als je er niets aan zou doen, vormt watercrassula in een paar jaar tijd dichte matten waar andere waterplanten moeilijk doorheen groeien. Omdat het een bedreiging vormt voor inheemse planten is besloten deze invasieve exoot te bestrijden. Begin juni is de woekeraar verwijderd.

  • watercrassula
    watercrassula

Broedt de boomleeuwerik op Lentevreugd?

Eind maart werden er twee boomleeuweriken gespot in Lentevreugd. De vogels vlogen op en streken neer in de duindoorns bij de ingang van het natuurgebied. Eind juni hoorde een vrijwilliger van Staatsbosbeheer de boomleeuwerik zingen toen hij aan het werk was op het parkeerterrein. Nadat hij de vogel in het vizier had gekregen, zag hij hem landen in de strook grond van buurman Overdevest. Op Waarnemingen.nl zijn vanaf maart tientallen waarnemingen doorgegeven van baltsende en zingende boomleeuweriken in Lentevreugd. Is hier misschien sprake van een broedgeval?

  • boomleeuwerik
    boomleeuwerik op takje

Effecten van de droogte op de flora en fauna

Het was heel droog in april. Net als elders in Nederland is dit het derde jaar op rij dat er sprake is van neerslagtekort. In Lentevreugd was dat goed te zien aan de drooggevallen centrale plas. Langs de rellen – daar waar het ‘t natst is – bleef het nog wel groen. Eerst zorgden de boterbloemen en later de ratelaars voor een geel accent. In juni kwam daar het paars van orchideeën bij. Maar op de hogere delen verdorde het gras. Het slangenkruid kwam in bloei, maar de blaadjes hingen slap vanwege de droogte.

rugstreeppad

Half juni kwam er eindelijk regen. Het was onvoldoende om het neerslagtekort aan te vullen, maar wel genoeg om de drooggevallen centrale plas van water te voorzien. Voor de rugstreeppadden het sein om snel de kant op te zoeken om te paaien.

Volgt er binnenkort nog een droge periode, dan mislukt het broedseizoen helaas voor de padden. Veel insecten, zoals vlinders, zullen het dan ook moeilijk krijgen, omdat verdorde planten weinig voedsel bieden en als waardplanten voor rupsen niet voldoen.

Hooglanders aan het pootje baden

Afgelopen week kenden we een aantal zeer warme dagen met temperaturen rond de 30 graden. Mensen zochten verkoeling door een duik in het zwembad of in de zee te nemen. En dat is ook wat de grote grazers doen: zij zoeken het water op. Wandel je op een warme dag langs de grote centrale plas in Lentevreugd, dan is de kans groot dat je daar de kudde Schotse Hooglanders ziet pootje baden.

  • Schotse Hooglanders aan het pootje baden
    Schotse Hooglanders aan het pootje baden

De Konikpaarden “leren” van de koeien. De paarden gingen eerst nog wat schoorvoetend, maar durven nu meer het water in te gaan.

De boertjes zijn terug

Het is volop lente en de eerste trekvogels zijn uit hun winterverblijven teruggekeerd naar Lentevreugd om er te broeden. In het riet zingen de blauwborst en rietgors. Veldleeuweriken hangen jubelend in de lucht. Afgelopen week zijn ook de boerenzwaluwen aangekomen. De warme zuidenwind bracht ze naar ons land vanuit Afrika.

boerenzwaluw jong op kas

Boerenzwaluwen zijn te herkennen aan het blauwzwarte verenkleed en lange buitenste staartpennen. Ze zijn bijzonder wendbaar als ze in de vlucht op insecten jagen. In Lentevreugd zijn er volop insecten te vinden in de grassen, bloemen en struiken. In de broedtijd voeren ze die aan hun jongen. Broeden doen ze niet in Lentevreugd, maar in het omliggende gebied. Vaak in een schuur of stal.

Lentevreugd klaar voor het broedseizoen

Half maart is het broedseizoen begonnen en daarom worden er tot oktober geen beheerwerkzaamheden uitgevoerd in Lentevreugd. Zo kunnen de vogels in alle rust nestelen en hun jongen grootbrengen. Komt de veldleeuwerik broeden? Dat is de grote vraag aangezien het in het hele land slecht gaat met deze prachtige vogel. De vrijwilligers hebben er alles aan gedaan om het de veldleeuwerik naar de zin te maken door het zogenaamde leeuwerikveld kort te maaien en het maaisel af te voeren. Ook elders in het natuurgebied zijn werkzaamheden verricht (zie foto’s). Zo zijn er duindoornstruwelen met wortel en tak verwijderd om open stukken te creëren. De struiken zijn afgevoerd om te voorkomen dat nutriënten (o.a. stikstof) vrijkomt. Het is een herstelmaatregel.

pluktrekmethode
afvoeren duindoornstruiken

Heksensnot

heksensnot

Afgelopen zondag vond in Lentevreugd de eerste excursie van dit jaar plaats. Tijdens de wandeling kwamen de deelnemers een gelatine-achtige brij tegen. Het is heksensnot of sterrenschot. Vroeger dachten mensen namelijk dat het een overblijfsel was van een vallende ster. In werkelijkheid zijn het onbevruchte eitjes van een kikker of pad die door een vogel of vos zijn uitgebraakt. Dit is er gebeurd: een vogel of vos heeft een kikker of pad opgegeten die eitjes bij zich droeg. In de maag van de predator zwelt het niet verteerbare ei-omhulsel op, waarna hij het uitbraakt.

Natuur in de problemen, maar herstel is mogelijk

Dat is de boodschap van het Wereld Natuur Fonds (WNF) in het Living Planet Report dat deze maand verscheen. Hierin staat de relatie tussen natuur en landbouw centraal. Sinds 1990 zijn populaties wilde dieren in zowel open natuurgebieden zoals heide, als in het agrarisch landschap, gemiddeld gehalveerd. Diverse vogel-, vlinder- en reptielensoorten die vroeger algemeen voorkwamen zijn tegenwoordig zeldzaam. Van de boerenlandvogels behoren veldleeuwerik, patrijs en de kemphaan tot soorten die de sterkste daling laten zien. In bossen bleven dierpopulaties gemiddeld stabiel.

gele ratelaar in Lentevreugd

Het Living Planet Report concludeert dat herstel van biodiversiteit mogelijk is, maar doorzettingsvermogen vraagt. Er zijn forse investeringen nodig natuur en landbouw. WNF pleit voor een omslag naar natuurvriendelijke kringlooplandbouw. Boeren die die inspanning leveren moeten daarvoor voldoende worden beloond en gewaardeerd. Daarnaast pleit WNF voor het verbinden en vergroten van natuurgebieden. Herstel van biodiversiteit is een maatschappelijk opgave waaraan iedereen kan bijdragen.

WNF: “Dit is het moment om ons samen in te zetten voor een nieuwe relatie tussen natuur en landbouw, zodat iedereen kan genieten van een mooi landschap vol leven. Waar we in het boerenland koeien in de wei zien grazen en de hemel afspeuren op zoek naar de veldleeuwerik die we horen zingen.”

vrijwilligers aan het werk in Lentevreugd

Stichting Leeuwerikfonds zet zich al jaren in voor terugkeer van de veldleeuwerik in Lentevreugd. Elke donderdagochtend zijn vrijwilligers bezig een deel van het natuurgebied geschikt te maken als broedplaats voor deze prachtige vogel. Wij hopen dit voorjaar het gejubel van de veldleeuwerik te horen.