Wie heeft zijn tanden in de parasolzwam gezet?

Er worden deze herfst veel parasolzwammen gezien, ook in Lentevreugd. Doordat het forse paddenstoelen zijn, vallen ze ook in de hoge begroeiing op. Soms staan er een paar bij elkaar en soms vormen ze kringen, de zogenaamde heksenkringen. Er bestaan meerdere soorten parasolzwammen, waarvan de grote parasolzwam eetbaar is, vooral de hoed. Wie zou zijn tanden in de parasolzwam hebben gezet die in Lentevreugd is gespot?

  • parasolzwam
    parasolzwam

Aan het eind van de regenboog…

…staat een pot met goud. Zo vertelt de legende. Bij de excursie in Lentevreugd afgelopen zondag 11 oktober – die met een regenboog begon – was de pot niet gevuld met goud. Wel beloofde het een excursie te worden met veel trekvogels, want de vogeltrek is goed op gang gekomen. Eerst enkele overvliegende houtduiven, even later zowel op de grond als in de duindoorns foeragerende kramsvogels. Bij het elzenbosje verderop in het natuurgebied staartmezen, roodborsttapuiten, graspiepers, jonge rietgorzen en vinken. Naast een buizerd en sperwer, zagen de excursie deelnemers ook een torenvalk biddend in de lucht speurend naar een lekker hapje. Ook kraaien waren op jacht. Een kraai had beet, maar de krijsende vogel wist te ontsnappen. De dag eindigde met een fraaie zonsondergang en in de lucht duizenden spreeuwen. 

  • zwarte kraai met spreeuw
    zwarte kraai met spreeuw

Herfst sonnet

wind en regen komen in het land
en ochtendmist doopt alles grijs
veel vogels zien hun verre reis
als noodzaak die hen overmant

de duinen kleuren – bont gebaar –
hun laatste bessen in het licht
vertrouwend op het nieuwe jaar –
kastanjes vallen als een gift

een vos zoekt speurend langs de sloot
– de kikkers weten van geen kwaad –
zijn jonge vacht kleurt rood

de mensen vieren eindejaar
en wachtend op de wintergaven
zoeken zij warmte bij elkaar

©Henry van Sanderburg, 2020

Amerikaanse school helpt met beheer in Lentevreugd

Als het broedseizoen voorbij is, gaan vrijwilligers van Staatsbosbeheer (SBB) in Lentevreugd weer aan de slag met beheerwerkzaamheden, onder meer op het zogenaamde Leeuwerikveld. Dit gedeelte van Lentevreugd wordt geschikt gemaakt voor de veldleeuwerik om er te broeden. Eerst wordt het veld gemaaid, daarna wordt het maaisel op wiersen geharkt en vervolgens naar een grote stapel gebracht. Uiteindelijk wordt al het maaisel afgevoerd, het gebied uit. Een flinke klus waar de vrijwilligers vele weken mee bezig zijn. Daarom is hulp van anderen welkom. Ook dit jaar kwamen leerlingen van de Amerikaanse school in Wassenaar een paar dagen helpen met het beheer. Naast het bij elkaar harken van maaisel, staken ze duindoornstruikjes uit en verwijderden ze poep van de grote grazers. Onder begeleiding van vrijwilligers van SBB en de docenten werd er door de leerlingen met veel enthousiasme gewerkt. Many thanks to the American school for their help! See you next year.

  • leerlingen Amerikaanse school verzamelen maaisel
    leerlingen Amerikaanse school verzamelen maaisel

Een zomer vol bloemen

Vorige maand was het 155 jaar geleden dat onderwijzer en natuurbeschermer Jac. P. Thijsse werd geboren. Wie kent niet zijn beroemde Verkade-albums waarin hij ons op gepassioneerde wijze vertelde over de flora en fauna in Nederland? In het album Zomer uit 1907 gaat hij uitvoerig in op de wilde bloemen in de duinen. Bloemen die wij nog steeds kunnen zien in Lentevreugd, dat door de droge zomers van de afgelopen jaren steeds meer op een duingebied gaat lijken.

Ter ere van Thijsse een paar beschrijvingen van planten uit de Verlade-albums; planten die ook in Lentevreugd weelderig bloeien en daarmee veel insecten aantrekken.

“Het jacobskruiskruid is een van de gewoonste duinplanten, met ruwe krullerige bladeren en vele kleine gele samengestelde bloempjes.”

“…de mooie blauwe bloemen van het slangenkruid, die als ze pas open gaan, meestal rood zijn, worden door ontelbare insecten bezocht.”

“…en als de zuring is uitgebloeid wordt het rood van de vruchten en stelen zo fel, dat de rode kneutjes, die er komen snoepen, er nauwelijks op afsteken.”

“Het duizendblad, dat zoveel op een schermbloem lijkt, behoort tot de familie van het madeliefje, de composieten. De bloemen zijn soms wit, maar dikwijls rozerood en enkele keren heel donker rood, wat bijzonder mooi is.”

“Op andere plaatsen blinkt niet het tintelend goud van de boterbloemen, maar het zachter geel van de ratelaar, een leeuwenbekachtige plant met bleekgroene bladeren. Weer een ander geel is ’t geel van de rolklaver. Het trekt in oranje en de ongeopende bloem is vaak rood gestreept.”

  • bloemrijk
    bloemrijk

Peper en zout

Een bijzondere waarneming op 23 juli in Lentevreugd. Een peper-en-zoutvlinder (een nachtvlinder) die de dag doorbrengt bij het nest van de eikenprocessierups. Ze zitten elkaar niet in de weg, want ook de rupsen rusten overdag en gaan net als de peper-en-zoutvlinder in de avond op pad.

peper- en zoutvlinder
peper-en-zoutvlinder
peper- en zoutvlinder op eik
peper-en-zoutvlinder bij nest eikenprocessierups

In deze tijd van het jaar…

…kun je veel vlinders zien in Lentevreugd. Ze worden aangetrokken door de grote diversiteit aan wilde planten. Die bieden nectar en de mogelijkheid om eitjes af te zetten. In de zomermaanden is Hugo Woudenberg, vrijwilliger bij Staatsbosbeheer, wekelijks op pad om de vlinders te inventariseren. Dat doet hij heel systematisch door een vaste route te lopen.  Hij geeft zijn waarnemingen door aan de Vlinderstichting. Met behulp van het CBS en met de meer dan honderd andere vlinderroutes, kunnen landelijke ontwikkelingen in de vlinderstand worden gemonitord en vergeleken met voorgaande jaren.

Op 18 juli liep Hugo de route voor de 28e keer dit jaar. Naast de algemeen voorkomende zandoogjes, zoals het bruin zandoogje, fladderden er landkaartjes, kleine vuurvlinders en koevinkjes. De vlinderstand in Lentevreugd komt redelijk overeen met het landelijke beeld, maar de hoeveelheid koevinkjes is momenteel opvallend. Niet zeldzaam, maar wel leuk om overdag tegen te komen is de lieveling. Het is een nacht-actieve nachtvlinder, maar zat in de ochtend van 18 juli duidelijk zichtbaar tussen de rolklaver.   

  • koevinkje
    koevinkje

Deze maand houdt de Vlinderstichting een tuinvlindertelling. Iedereen met een tuin kan meedoen. Tel een kwartier de vlinders die u ziet en geef de telling door. Hiermee krijgt de Vlinderstichting zicht op hoe het met de tuinvlinders gaat. Door de combinatie met de routetellingen in natuurgebieden ontstaat een breed beeld over vlinderstand in Nederland. Er wordt al in ruim 800 tuinen geteld. Enthousiast geworden? Kijk voor informatie op Vlinder mee.

Komeet Neowise schittert aan de nachthemel

komeet

Komeet Neowise was afgelopen zaterdag met het blote oog te zien aan de noordwestelijke hemel. Deze foto is genomen op 11 juli rond 23:00 uur, vanaf de parkeerplaats van Lentevreugd. Toen bracht de komeet haar dichtste bezoek aan de zon en raakte daarbij flink verhit. Een deel van de komeet, die bestaat uit ijs en stof, verdampt daardoor. Dat veroorzaakt de kenmerkende, zichtbare komeetstaart.

Watercrassula ontdekt in randsloot

Tijdens een planteninventarisatie in nationaal park Hollandse Duinen, ontdekte een vrijwilliger van KNNV dat er in een randsloot van Lentevreugd watercrassula groeit. Dit is een plant die niet van nature in Nederland voorkomt en behoorlijk kan woekeren. Als je er niets aan zou doen, vormt watercrassula in een paar jaar tijd dichte matten waar andere waterplanten moeilijk doorheen groeien. Omdat het een bedreiging vormt voor inheemse planten is besloten deze invasieve exoot te bestrijden. Begin juni is de woekeraar verwijderd.

  • watercrassula
    watercrassula